KLAVYENIN TUSLARI NEDEN ALFABETIK SIRAYA GÖRE DEGILDIR!!

[orkide]

 


Bunu bilmek sizi de sasirtacak, ancak dünyada Q klavye olarak bildigimiz tus dizilimi aslinda daktilonun icat edildigi ilk günden beri degismedi. Neden tuslarin bu sekilde dizildigi konusunda da çesitli rivayetler olmasina ragmen simdilik en yaygin kabul gören hikaye su: Yazi makinesinin mucidi olan Christopher Latham Sholes, 1867'de cihazin patentini alarak ilk çalisan örnekleri ortaya koydugunda cihazin tasarimindan kaynaklanan mekanik bir sorunla karsilasir. Icat ettigi yazi makinesinin harfleri kagida basmak üzere kullandigi mekanik harf kollari, kapali bir kutunun içinde yer almaktadir ve iki kol birden kagida dogru havalandiginda içerde sikismaya neden olmaktadir. Sholes bu problemin çözümü için, kullanicinin yazim hizini yavaslatmak üzere harflerin yerlerini alabildigine karistirarak en çok kullanilan harfleri elin en zor ulasabilecegi yerlere yerlestirmeyi uygun görür ve Q klavye adini verdigimiz harf dizilimi ortaya çikar. Daha sonra bu cihazin üretim hakkini satin alarak 1874'te seri üretime geçen E. Remington & Sons firmasi ayni harf dizilimini kullanmaya devam eder ve cihaz bu harf dizilimiyle taninir. Erken kalkan yol alir misali, bu dizilim bir daha degismez.
Tabii bu konuda anlatilan baska efsanevi hikayeler de var. Örnegin bu hikayelerin bir digeri sunu iddia eder: Ilk üretilen yazi makinesinin adi "Sholes & Glidden Type Writer" olarak geçer. Buradaki "Type Writer" kelimelerini olusturan harflerin tamami Q klavyenin en üst sirasinda yer almaktadir. Böylece saticilar, bir kagida kolayca "Type Writer" yazarak ürünlerinin yetenegini karsilarinmdakine gösterme sansi bulmaktadirlar.
Bu arada, tarih boyunca Q klavyenin daha iyi alternatifleri olabilecegini düsünenler de olmamis degil. Örnegin Washington State Üniversitesinden Prof. Dr. August Dvorak, 1932 yilinda Ingilizce'de çok kullanilan harflerin klavyenin en kolay ulasilabilir yeri olan orta sirasina toplandigi bir klavye dizilimi önerir. Dvorak'in arastirmalarina göre, sekreterlerin parmaklari gündelik yazi isleri sirasinda Q klavyede 16 mil yol alirken Dvorak klavyesinde sadece 1 mil yol almaktadir. Ancak daktilo ustalarinin Q klavyeye olan mevcut aliskanliklari ve piyasanin Q klavye tarafindan çoktan istila edilmis olmasi nedeniyle Dvorak'in klavyesi yayilamaz ve kaybolup gider.

Q klavye disinda, Türkçe için kullanilan F ve diger bazi ülkelerde kullanilan A klavye dizilimleri de mevcut. Bunlar da Dvorak'in yapmaya çalistigini temel alarak, kullanildiklari ülkelerin diline göre yaygin kullanilan harfler elin nispeten kolay ulastigi merkez konumlara yerlestirme amaci tasiyorlar ve bu sayede yazim hizini artirmayi hedefliyorlar.

[ђ๏Ŧєєz]

Emeğine sağlık orkide. Güzel bir genel kültür bilgisi sunmuşsun bizlere. Daha önce de bunlara benzer şeyler duymuştum ama bu bilgiler daha detaylı ve açıklayıcı olmuş. Teşekkürler...

[orkide]

Rica ederim arkadasim.Faydali olabildigim icin mutluyum.